✍🏻احسان اعجازی- دکتری روابط بینالملل؛ مدیر دپارتمان فلسطین- اسرائیل
شواهد و قرائن موجود نشان میدهد که تشدید تنش بین ترکیه و اسرائیل پدیدهای دور از انتظار نیست. مقامات اطلاعاتی و امنیتی اسرائیل همواره درباره نقش فزاینده ترکیه در منطقه ابراز نگرانی کردهاند. بدون شک، افزایش نفوذ منطقهای ترکیه به معنای کاهش قدرت مانور اسرائیل در منطقه خواهد بود. در حال حاضر ترکیه و اسرائیل، هر دو اهداف متضادی را در منطقه دنبال میکنند و بنابراین انتظار میرود که هر برخورد کوچک نظامی به درگیری بزرگتری ختم شود که میتواند برای غرب آسیای در هم شکسته پیامدهای ویرانگری در پی داشته باشد.
در این بین افزایش قدرت دریایی ترکیه در سالهای اخیر برنامههای اسرائیل برای صادرات گاز و واردات محصولات اساسی از طریق دریا را با چالشهای جدی و فوری روبهرو ساخته است. افزایش قدرت دریایی ترکیه ناشی از سرمایهگذاری صنایع دفاعی ترکیه برای ساخت شناورهای جنگی دریایی، حتی از نوع بدون سرنشین، است. همچنین مقامات دولت راستگرای نتانیاهو در حال گفتگوهای فشرده با مقامات دولت ترامپ هستند تا مانع فروش جنگندههای اف-35 به این کشور شوند.
از سوی دیگر، اسرائیلیها به شدت از دستیابی ترکیه به انرژی هستهای بومی هراس دارند. در واقع، ارزیابی اطلاعاتی اسرائیل نشان میدهد که قابلیتهای هستهای ترکیه یک خطر طولانی مدت، جدی و فوری برای امنیت اسرائیل خواهد بود. در دو دهه اخیر مقامات ترکیه با صراحت خاطرنشان کردهاند که ترکیه به هر سلاحی که همسایگانش دارا باشند، دست خواهد یافت. این نشان میدهد که اگر ترکیه به توانمندیهای هستهای بومی دست پیدا کند، بعید نیست که در مرحله بعد برای ایجاد موازنه قوا در برابر اسرائیل به سمت ساخت تسلیحات هستهای برود.
علاوه بر این، مواضع ضد اسرائیلی ترکیه، که در زمان ریاست جمهوری اردوغان، به اوج خود رسیده است، بر آتش اختلافات بین دو دولت دمیده است، به گونهای که اسرائیلیها به دولتمردان آمریکایی گوشزد کردهاند که برای حفظ آتشبس در نوار غزه و اجرای توافق نباید هیچ نیروی نظامی از ترکیه در غزه مستقر شود، این در حالی است که اسرائیلیها با حضور نیروی نظامی اندونزی در قالب یک ائتلاف بینالمللی موافقت ضمنی کردهاند.
بر همین اساس، اسرائیل قصد دارد برای مهار ترکیه یک محور بازدارندگی جدید در منطقه ایجاد کند. در همین راستا دولتمردان اسرائیلی در حال تشکیل یک ائتلاف امنیتی با قبرس و یونان هستند تا بلکه از این طریق بتوانند به زعم خود در برابر جاهطلبیهای ترکیه اردوغان ایستادگی کنند.
۱۴۰۴/۱۰/۷
