✍🏻 مهدی لکزی- دکتری علوم سیاسی و مدیر دپارتمان مطالعات ایران انجمن ایرانی مطالعات غرب آسیا
بن بست رخ داده در تفاهم نامه ایران و امریکا اینک به مرحله فشار اقتصادی رسیده است. پس از محاصره دریایی ایران توسط امریکا، و اعلام بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران حالا دو طرف در حال چینش ارایش جدیدی از یک تقابل گسترده هستند. چه اتفاقی رخ خواهد داد؟ امروز (دوشنبه شب به وقت تهران، ظهر به وقت واشنگتن)وزیر دارایی امریکا جزئیات کارزار مقابله اقتصادی شدید با ایران را اعلام میکند؛ چیزی که او از آن به نام «روز دی» اقتصادی ایران نام برده است: اشاره به ائتلاف متفقین در جنگ جهانی دوم و نبرد نرماندی با نام رمز «روز دی D» اما اینبار برای بیشترین فشار ممکن بر ایران.
امریکا به دنبال ایجاد زنجیره ای از بسته های تنبیهی برای کشورهایی است که بخواهند مراودات مالی را با ایران حفظ ؛ نفت آن را خریداری و حمل و ارتباطات اقتصادی را حفظ کنند. گمان می رود ایالات متحده در قبال ایران، درصدد اعلام منطقه پرواز ممنوع باشد تا مسیر هوایی مراودات تجاری (خصوصا با چین و روسیه، ترکیه و آسیای جنوب شرق) را مسدود کند و دست اخر از انتقال و دادوستد بانکی و رمز ارزی ایران هم به شکلی گسترده ترجلوگیری نماید.
در این میان نقش کشورهای همسایه برجسته خواهد شد؛ وضعیت شیخ نشین های خلیج فارس روشن است و به نظر می رسد با تهدیدها و تشویق های امریکا همراهی کنند؛ باید دید عراق، ترکیه، افغانستان و پاکستان چه سیاستی را در پیش خواهند گرفت؛ به نظر می توان پس از این به درک بهتری از چرایی شکل گیری ائتلاف مکه هم دست یافت. در طرف مقابل، به نظر می رسد ایران دو سیاست را در پیش خواهد گرفت: سیاست صبر و انتظار یا پیشروی به سمت گزینه نظامی. گرچه هر دو هزینه زا خواهند بود؛ اما با توجه به تحولات پیشین به نظر نمی رسد، سویه های انعطاف در دو طرف ماجرا دست کم برای یک ماه آینده نمایان گردد.
