صبح روز شنبه ۳ آبان ۱۴۰۴ دکتر علی اکبر صالحی رئیس بنیاد ایرانشناسی، میزبان جمعی از اعضای هیات مدیره انجمن ایرانی مطالعات غرب آسیا و انجمن دانشجویی علوم سیاسی دانشگاه علوم تحقیقات و شماری از دانشجویان دوره دکترای استراتژیک بود.
در این دیدار دکترسیداسدالله اطهری رئیس هیات مدیره انجمن، دکتر لکزی دبیر اجرایی، دکتر اعجازی، آقای قائم مقامی،خانم کریم زاده، آقای عصری، مدیران و پژوهشگران دپارتمان های مطالعاتی انجمن، خانم سنایی لنگرودی و جمعی از دانشجویان مقاطع تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم و تحقیقات حضور داشتند، دکتر اطهری با بیان اینکه دانشجویان تمایل دارند در مورد مسیری که به برجام ختم شد و چرایی ناکامی آن، از زبان یکی از افراد موثر در مذاکرات آگاه شوند، از دکتر صالحی خواست تا در این مورد صحبت کند.
دکتر علی اکبر صالحی، وزیر اسبق امورخارجه و رئیس سازمان انرژی اتمی در جریان مذاکراتی که به تفاهم هسته ای لوزان و برجام منجر شد به عنوان کارشناس فنی تیم مذاکره کننده حضور داشت با ابراز خرسندی از دیدار با این حلقه مدنی علمی و دانشگاهی با ذکر مقدماتی درباره نگاه سیاستمداران به واقعیات در ایران، سیر حوادثی که منجر به برجام شد را شرح داد. وی گفت مذاکره با آمریکا تابو بود و ما وقتی مذاکره هستهای با آمریکا را شروع کردیم آنها خیلی علاقهمند بودند در سایر حوزهها هم با ایران مذاکره کنند ولی رهبر انقلاب گفتوگو درباره مسائل غیر هستهای را منع کردند و گفتند مذاکره فقط درباره موضوع هستهای باشد و در حوزههای دیگر حق ورود نداشتیم. صالحی افزود آیت الله خامنه ای معتقد بودند نمیشود به آمریکا اعتماد کرد و تاکید داشتند که این کشور همواره نقض عهد میکند. آن بار هم اتمام حجت کردند و گفتند بروید مذاکره کنید اما فقط درباره موضوع هسته ای. یکی از شرایطی که رهبری مطرح کردند این بود که مذاکره در سطوح پایینتر از وزیر خارجه انجام شود. به همین دلیل ما در آن موقع آقای خاجی، آقای بهاروند، آقای نجفی و آقای زبیب را به عمان فرستادیم.نتیجه مذاکرات آن زمان این بود که آمریکاییها از طریق سلطان عمان اعلام کردند که حق غنیسازی ایران را به رسمیت میشناسند.
صالحی با تاکید بر اینکه ما تجربه برجام را نباید تکرار کنیم، گفت: برجام اشکالات خود را داشت و با وجود تمام نقاط مثبت نواقصی هم داشت و هر موضوعی میتواند از منظرهای گوناگون بررسی شود. در گذشته، بخش ما عملیاتی شد، اما طرف مقابل هیچ مکانیزم مشخصی برای اندازهگیری تعهداتش نداشت. در حالی که برای ما آژانس اندازهگیری میکرد، گزارش میداد و … اما برای طرف مقابل، ما هیچ ابزار ارزیابی نداشتیم.
وی گفت برجام یک تفاهم نامه بود و نه توافق نامه و در اصطلاح عنوان توافق نامه بر این موضوع نامگذاری شد افزود تمام اسناد مربوط به روند مذاکرات و وقایع مربوط به برجام را در کتاب خاطراتش ثبت کرده است و از دانشجویان خواست تا اسناد مربوط به آن دوره رادر کتاب مطالعه کنند. پایان بخش جلسه عکس یادگاری مهمانان با میزبان بود.
