نویسنده: سعید باقری خاروانی دبیر دپارتمان اندیشه سیاسی
اعضای هیات مدیره و مدیران و دبیران دپارتمانهای انجمن ایرانی مطالعات غرب آسیا با دکتر آخوندی استاد دانشکده مطالعات جهان دیدار کردند. اسداله اطهری رئیس هیات مدیره در ابتدای جلسه که هفت مهرماه برگزار شد، به دغدغه مشترک اشاره کرد و گفت:«دغدغه اصلی تمام دوستان انجمن مسئله ایران و امر ایران است و تمام اعضای انجمن در این راستا با هم تلاش می کنند تا نقاط قوت و ضعف ایران را بیابند و راه حل ارائه بدهند .»
*فقدان سیاست ملی
در ادامه عباس آخوندی به مشکل جامعه امروز ایران اشاره و تصریح کرد: اصلی ترین مسئله ایران فقدان سیاست ملی است. پرابلماتیک هیچ جایگاهی در سیاست ایران ندارد چه در حوزه امنیت ،سیاست خارجی و توسعه به نظر نمی رسد دولت مردان ایران هنوز به یک فهم حتی مبهم از پرابلماتیک امر ایران رسیده باشند. به نظرمی رسد برای فهم مسئله اصلی توسعه ایران و امنیت باید فهم درست از پرابلماتیک ایران را داشته باشیم و در عصر جدید بعد از جمهوری اسلامی برای اولین بار بصورت اکادمیک این سید جواد طباطبائی بود که به این موضوع ورود کرد. .ولی مسئله ایران به شکل واقعی در دستور کار سیاست قرار نگرفته است. به همین دلیل با وجود 45 سال تجربه نتوانستیم به توسعه دست یابیم زیرا توسعه تابعی از پرابلماتیک ایران است .
اخوندی در ادامه افزود: این مسئله را با دوگانه هایی می توان مطرح کرد دو گانه هایی که بشکل زیگزاگی هستند ،بین ایران و تشیع در یک مقاطعی یکی را انتخاب کنیم در آن لحضه باید پرابلماتیک را فهمید و گرنه تصمیم اشتباهی گرفته می شود مثلا بین مفهوم ملت و امت باید یک فهم درست داشته باشیم تا بتوانیم یک مفهوم درست را انتخاب کنیم وگرنه به مشکل برمی خوریم.آنجائی که دوگانه ها هست ما گیر می افتیم و در آنجا دنبال رفتار زیگزاکی می رویم . در صورتیکه پرابلماتیک را ندانیم بین تمدن ایرانی و جهان مصنوع اسلامی گیر می افتیم باید ایران را فهم کرد و حوزه تمدن از حوزه مصنوع که یک عبارت فیک است جدا شود اگر فهم کنیم مسئله حل می شود وگرنه دچار شعار زدگی می شویم.مسئله ایران را در جامعیت خود باید در حوزه پالیتی ایران بفهمید که این سرزمین که در آن حکمرانی گرچه پدیدار است نه ،بلکه از جهت کارتوگرافی فهم این پدیدار بسیار مهم است.
اخوندی ضمن قدردانی از زحمات انجمن ایرانی مطالعات غرب آسیا گفت: جای خشنودی است که شما دوستان کار تان را بر امر ایران قرار داده اید و دغدغه دارید . زمانی که در دولت این بحث مطرح می شد مورد استهزاء قرار می گرفت و می گفتند این حرفها چیست که میزنید.هیچ وزیری از ایران سخن نمی گوید.اگر شما برروی تحلیل محتوا کلمه ملی سرچ کنید کمتر کلمه ای است که استفاده می شود و در چارچوب ذهنی، مفهوم ملی جایگاهی ندارد ،لفظ ملی یک بار ضد ارزشی دارد و این کلمه سانسور می شود و بار ارزشی منفی دارد.
استاد دانشکده مطالعات جهان تصریح کرد: پرابلماتیک ایران باید زیاد کار شود تا در حوزه پالیتی قرار گیرد تا فهمی از ایران و مسئله پدیدار ایران پیدا نشود امکان توسعه در ایران نیست همانند 45 سال که نتوانستیم هیچ مسئله ای را حل کنیم و قدرت حل هیچ مسئله ای را نداریم که به عدم درک روشن از پرابلماتیک ایران بر می گردد.ما 8 سال با عراق جنگیدیم حتی نتوانستیم به قرار داد الجزایر 1975 باز گردیم اروند همچنان غیر قابل کشتی رانی است آبادان و خرمشهر دیگر آباد نشد و عراق که ایران آن را از دست داعش نجات داد و در ثبات پس از صدام برایش بسیار تلاش وهزینه کرد در ضعیف ترین موقعیت به ایران اجازه لای روبی اروند را ندادو اینها به این برمیگردد که پالیتی ایران را متوجه نمی شوند که یکی وظیفه دینی داشته و یکی وظیفه ملی که باید اجرا شود یا نشود اگر روند معکوس شود این دوگانه ها شکل میگیرد. 36 سال است نتوانسته ایم قطار ایران را به بصره وصل کنیم واین مسئله تا امروز بر هوا مانده است .
*جای خالی یک سیاستمدار با نگاه ملی
وی در ادامه افزود: ایران سیاست مداری که مسئله ایران را فهم کند و قدرت داشته باشد، ندارد. تنها آیت الله هاشمی بودند که در اواخر این مسئله را فهمید سیاست مداری که ایران مسئله اش باشد ،حکومت اسلامی سرزمین می خواهد اول باید ایران باشد و بعد استراتژی شکل بگیرد .امنیت زمانی در کشور شکل می گیرد که فهم کنیم این کشور یک پدیدار در کنار پدیدار ترکیه است باید امنیتی تعریف شود که در آن فهم رقیب صورت گیرد .امنیت او همزمان با امنیت ما شکل بگیرد.بدون توجه به فهم رقیب، شکل گیری امنیت یک شوخی است . کسی که ایران را فهم کند می داند در منطقه همه زی سهم هستند و قاعده بر مبنای برد برد است وترتیبات امنیت منطقه ای با باور کشور های منطقه ای ترتیبات امنیتی با ناتو و آمریکا شکل می گیرد.
*ضرورت وجود مدیران با کفایت
آخوندی در پایان تصریح کرد:یکی از نیاز های امروز ما آشنائی افراد با حقوق شهروندی شان است و اینکه بسیاری از افرادی که در شورای شهر وارد می شوند هیچ گونه اطلاعی از امر سیاسی نداشته و حتی کوچک ترین تجربهای در امر اجرا نداشته اند چگونه می توان از کسی که تا کنون نتوانسته یک خانواده را مدیریت کند انتظار داشت که یک شهر و حتی یک کشور را مدیریت کند ،بله انسان دلسوز و مذهبی خوب است پزشک خوب و متخصص خوب است اما این فرد که از امر سیاست هیچ نمی داند مدیریت اجرائی فراتر از خوب بودن و مومن بودن است قرار نیست هر کس خوب و مومن بود، در امر سیاست نه تجربه علمی دارد و نه عملی اجازه بدهیم به امر سیاست بپردازد و این یکی از مشکلات در حوزه اجرائی است .شما توجه کنید در کشور های اروپایی یا امریکا یک زن وزیر دفاع می شود در حالی که هیچ تخصصی در مورد امور نظامی ندارد بلکه او مدیریت می کند که چه زمان چه بگوید و امور چگونه مدیریت شود .اکثر بحران هایی که در کشور شکل میگیرد بخاطر ناتوانی در امر مدیریت و بیان امر سیاسی است که این مسئله نیاز به آموزش دارد و شما تحصیل کردگان بهترین افراد هستید که در این امر می توانید به کشور خدمت کنید .